administratorPrawo pierwszeństwa powstało po to, aby ograniczyć obrót udziałami bądź akcjami. Jego zastosowanie może wynikać albo z ustawy albo być efektem określonego statutu spółki lub zawartej umowy. Okazuje się jednak, że prawo pierwszeństwa jest powszechnie źle interpretowane. Nierzadko stawiane jest na równi z prawem pierwokupu. Tymczasem jasno trzeba powiedzieć, że wprawdzie pojęcia te są dość zbliżone, to jednak prawo pierwszeństwa ma zdecydowanie szersze znaczenie.
Na czym polega prawo pierwszeństwa?
Prawo to przyznaje przywilej pierwokupu udziałów bądź akcji danemu podmiotowi. Jeśli przywilej ten wynika z ustawy, to postępowanie odbywa się na mocy artykułu 258 par. 1 Kodeksu spółek handlowych. Mówi ono o tym, że jeśli w umowie spółki bądź uchwale o podwyższeniu kapitału nie znalazły się inne zapisy, to osoby będące dotychczasowymi wspólnikami mają pierwszeństwo, jeżeli chodzi o objęcie nowych udziałów. Tyczy się to podwyższonego kapitału zakładowego. Należy pamiętać, że jeśli chcemy skorzystać z prawa pierwszeństwa, to mamy na to miesiąc od momentu, kiedy zostaliśmy wezwani do jego wykonania. Wszyscy wspólnicy dostają takie wezwania jednocześnie.
W umowie spółki bądź uchwale wspólników dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego mogą znaleźć się zapisy, które będą wskazywały na inne regulacje w zakresie prawa pierwszeństwa. I tak możliwe jest na przykład wyłączenie konkretnych wspólników z możliwości skorzystania z prawa pierwszeństwa.
Prawo pierwszeństwa a prawo pierwokupu
Jak wspomnieliśmy we wstępie, prawo pierwszeństwa i prawo pierwokupu nie są tożsame. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 1995 wyraźnie wskazał, że obie instytucje różnią się od siebie. Różnice dotyczą zarówno przepisów normujących, sposobów realizacji prawa, jak i skutków prawnych, które za sobą pociągają. W przypadku prawa pierwszeństwa nie mają zastosowania artykuły 596 – 602 Kodeksu cywilnego.
Prawo pierwszeństwa wywołuje szereg kontrowersji. Linia orzecznicza sądów w tym przypadku jest dość niejednolita. W dużej mierze jest to wynik dokładnych, bardzo precyzyjnych uregulowań na mocy ustawy. Wsparcie w zakresie tych regulacji można znaleźć w dobrej kancelarii prawnej, która specjalizuje się w prawie spółek – https://ppsc.pl/przeksztalcenie-spolki/.
